IQ là gì? Hướng dẫn đầy đủ về chỉ số thông minh
IQ đo lường gì, không đo lường gì, và tại sao câu trả lời quan trọng hơn hầu hết mọi người nhận ra. Một hướng dẫn vượt thời gian.
Chỉ số thông minh — IQ — là một trong những thước đo được nghiên cứu nhiều nhất và bị hiểu lầm nhất trong tâm lý học. Sự thật nằm ở giữa: IQ đo lường điều gì đó có thật, điều gì đó ổn định qua nhiều thập kỷ nghiên cứu.
Alfred Binet tạo ra bài kiểm tra trí tuệ đầu tiên năm 1905. Lewis Terman phát triển công thức năm 1916: tuổi tinh thần chia cho tuổi sinh học, nhân 100.
Mô hình CHC và đường cong chuẩn
CHC chia trí tuệ thành: lý luận lưu loát, trí thông minh kết tinh, trí nhớ làm việc, tốc độ xử lý, lý luận thị giác-không gian. Trung bình=100, SD=15; 68% từ 85–115; 0,13% trên 145.
IQ KHÔNG đo lường
Sáng tạo, trí tuệ cảm xúc, sự tận tâm, trí tuệ, các tài năng cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
IQ có di truyền không? 50-80% phương sai là di truyền. Tôi có thể cải thiện IQ không? Kỹ năng cụ thể có; yếu tố g thực sự thay đổi ít.
Tài liệu tham khảo
- Deary, I. J. (2012). Intelligence: A Very Short Introduction. Oxford.
- Flynn, J. R. (2007). What Is Intelligence? Cambridge.
Related articles
Thang IQ — điểm 100, 115, 130 và 145 có ý nghĩa gì?
Thang IQ không chỉ là một con số — đó là bản đồ phân phối năng lực nhận thức trong dân số. Các giá trị 100, 115, 130 thực sự có ý nghĩa gì?
Trí thông minh lưu loát vs kết tinh — sự khác biệt là gì
Trí thông minh không phải là một thứ duy nhất. Raymond Cattell phân biệt hai loại cơ bản: lưu loát (giải quyết vấn đề mới) và kết tinh (kiến thức tích lũy).